Waar vallen gebeuren
De meeste vallen gebeuren niet op de trap, maar op gewone plekken: van bed naar badkamer 's nachts, op een gladde badkamervloer, over een losliggend tapijt of een snoer. Vaak speelt meer dan één factor: slecht licht, haast, sloffen zonder hiel, medicatie die suf maakt.
Kamer per kamer
| Ruimte | Risico | Aanpassing |
|---|---|---|
| Slaapkamer | Opstaan in het donker | Nachtlampje of lamp met bewegingsmelder, schakelaar bereikbaar vanuit bed |
| Badkamer | Natte, gladde vloer | Antislipmat in douche of bad, droogloopmat ernaast, handgreep |
| Trap | Misstap, slecht zicht op de treden | Leuning aan beide kanten, goede verlichting, contrasterende trapneuzen |
| Living | Losse tapijten, snoeren | Tapijten vastleggen of weghalen, kabels langs de wand |
| Keuken | Reiken naar hoge kasten | Vaak gebruikte spullen op heuphoogte, een stabiel trapje met beugel |
| Buiten | Gladde stoep, ongelijke tegels | Strooizout in de winter, buitenverlichting, tegels laten herleggen |
Kracht en evenwicht
Een woning kan nog zo goed aangepast zijn, wie weinig kracht in de benen heeft, valt sneller. Eenvoudige oefeningen, zoals opstaan uit een stoel zonder handen, op de tenen staan aan het aanrecht of even op één been staan met een hand aan de muur, maken op termijn een groot verschil. Een kinesitherapeut kan een programma op maat geven.
Het Vlaams expertisecentrum valpreventie.be verzamelt informatie en oefeningen voor ouderen, mantelzorgers en zorgverleners.
Schoeisel, bril en medicatie
Pantoffels met een gesloten hiel en een stroeve zool, een bril met de juiste sterkte en een regelmatige controle van de medicatie door de huisarts of apotheker: drie punten die vaak over het hoofd gezien worden. Sommige slaapmiddelen en bloeddrukverlagers verhogen het valrisico.
Na een val
Wie alleen woont, heeft baat bij een personenalarm of een gsm die altijd binnen handbereik ligt. Rustig blijven, eerst nagaan of er pijn is, en dan op handen en knieën naar een stevige stoel kruipen om op te staan. Bij hevige pijn niet proberen recht te komen, maar hulp inroepen.
Meer over zelfstandig blijven wonen staat bij zelfstandig thuis ouder worden.
Veelgestelde vragen
Welke ruimte geeft het meeste valrisico?
De badkamer en de route van slaapkamer naar toilet 's nachts. Een antislipmat en nachtverlichting halen daar veel risico weg.
Helpen oefeningen echt?
Ja. Oefeningen voor kracht en evenwicht verkleinen het valrisico aantoonbaar, op voorwaarde dat ze regelmatig gedaan worden.
